Marriage Certificate Apply २०२६: महाराष्ट्रमध्ये ऑनलाइन विवाह नोंदणी प्रमाणपत्र कसे मिळवावे? संपूर्ण स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया

लग्न झालं आणि मॅरेज सर्टिफिकेट काढायला विसरतात? अजिबात नव्हे! महाराष्ट्र सरकारने विवाह नोंदणी प्रमाणपत्र ऑनलाइन मिळवण्याची प्रक्रिया खूप सोपी केली आहे. घरबसल्या, मोबाईलवरून फक्त १०-१५ मिनिटांत तुम्ही तुमचे विवाह प्रमाणपत्र (Marriage Certificate) ऑनलाइन अर्ज करू शकता. या लेखात तुम्ही स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया, आवश्यक कागदपत्रे, शुल्क, आणि पात्रता सविस्तर वाचू शकता.

Jun 17, 2026 - 21:42

Marriage Certificate Apply २०२६

विवाह नोंदणी प्रमाणपत्र का आवश्यक आहे?

विवाह प्रमाणपत्र हे वधू-वरांच्या वैवाहिक बंधनाचे कायदेशीर प्रमाण देणारा दस्तऐवज आहे. याचे महत्त्वाचे उपयोग:

वापर	विवरण
कायदेशीर मान्यता	विवाहास कायदेशीर मान्यता आणि आधार मिळतो
नाव/पत्ता बदल	आधार, पासपोर्ट, मतदाता यादीवर नाव आणि पत्ता बदलण्यासाठी
रेशन कार्ड	पत्नीचे नाव रेशन कार्डमध्ये समाविष्ट करण्यासाठी
बँक खाते	जॉईंट बँक खाते उघडण्यासाठी आवश्यक
विमा/व्हिसा	आरोग्य विमा, परदेश व्हिसा आणि इमिग्रेशनसाठी
वारसा हक्क	विधवांना वडीलोपार्जित मालमत्तेवर दावा करण्यासाठी

विवाह नोंदणीसाठी पात्रता (Eligibility)

महाराष्ट्रात विवाह प्रमाणपत्रासाठी खालील पात्रतेचे निकष पूर्ण करावे लागतात:

अट	विवरण
नागरिकत्व	वर आणि वधू हे कायमचे भारतातील नागरिक असले पाहिजेत
वरचे वय	२१ वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक
वधूचे वय	१८ वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक
धर्म	हिंदू, बौद्ध, जैन, शीख → हिंदू विवाह कायदा १९५५ लागू
मिश्र धर्म	वेगवेगळ्या धर्माच्या जोडप्यासाठी → विशेष विवाह कायदा १९५४ लागू

आवश्यक कागदपत्रे (Document Checklist)

ऑनलाइन अर्ज करण्यासाठी खालील कागदपत्रे स्वसाक्षांकित (Self-attested) सत्यप्रत सोबत जोडावी लागतील:

वधू-वर दोघांसाठी (प्रत्येकी):

कागदपत्र	उदाहरण
ओळख पुरावा	आधार कार्ड, मतदान ओळखपत्र, पॅन कार्ड, ड्रायव्हिंग लायसन्स
वयाचा पुरावा	जन्म प्रमाणपत्र, SSC मार्क्स प्रमाणपत्र, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स
रहिवासी पुरावा	रेशन कार्ड, पासपोर्ट, वीज बिल, ड्रायव्हिंग लायसन्स, आधार कार्ड
फोटो	५ पासपोर्ट आकाराची छायाचित्रे
लग्न पत्रिका	मूळ लग्न निमंत्रण पत्र कार्ड
लग्न फोटो	लग्न समारंभातील वधू-वरांची एकत्रित छायाचित्रे

अन्य आवश्यक कागदपत्रे:

पती-पत्नी दोघांचे स्पेसिफिक फॉरमॅटमध्ये अफिड्यूइट्स (प्रतिज्ञापत्र)
२ प्रतिज्ञापत्र — दोन्ही वर आणि वधू स्वेच्छेने लग्न करण्याची इच्छा व्यक्त करत आहेत
३ साक्षीदार — तिन्ही साक्षीदारांचे पासपोर्ट साइज फोटो + राहण्याचा पुरावा
घटस्फोटित असेल तर → घटस्फोटाची कायदेशीर प्रत
विधवा/विधुर असेल तर → माजी जोडीदाराचे मृत्यू प्रमाणपत्र

ऑनलाइन विवाह नोंदणी अर्ज प्रक्रिया — Step-by-Step

महाराष्ट्रात विवाह प्रमाणपत्र ऑनलाइन मिळवण्यासाठी दोन मुख्य पोर्टल्स उपलब्ध आहेत:

Aaple Sarkar (आपले सरकार) — ग्रामविकास व पंचायत राज्य सेवेद्वारे
IGR Maharashtra (eMarriage 2.0) — जिल्हा विवाह निबंधक पोर्टल

पद्धत १: Aaple Sarkar पोर्टलवरून अर्ज (सर्वात सोपी)

ऑफिशियल वेबसाईट: https://aaplesarkar.mahaonline.gov.in/

स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया:

वेबसाईट ओपन करा — मोबाईलवर/aaplesarkar.mahaonline.gov.in ओपन करा
रजिस्ट्रेशन/लॉगिन — पहिल्यांदा आला असाल तर मोबाईल नंबर आणि वैयक्तिक माहिती देऊन रजिस्ट्रेशन करा. आधी रजिस्ट्रेशन केले असेल तर → युजरनेम आणि पासवर्डवर लॉगिन करा.
लॉगिन करताना जिल्हा आणि योग्य कॅप्चा टाका.
भाषा बदला — मराठी किंवा इंग्लिशमध्ये माहिती बदलू शकता.
सेवा निवडा — "ग्रामविकास व पंचायत राज्य" सेवा निवडा.
विवाह दाखला निवडा — जन्म दाखला, विवाह दाखला (लग्न प्रमाणपत्र) पर्यायावर क्लिक करा.
जिल्हा/तालुका/ग्रामपंचायत निवडा.
नवरदेवाची माहिती भरा:
- पतीचे पूर्ण नाव
- लग्न झालेले ठिकाण
- लग्न तारीख (अचूक)
- पतीचा आधार कार्ड नंबर
नवरीची माहिती भरा:
- पत्नीचे पूर्ण नाव
- पत्नीचा आधार कार्ड नंबर
सबमिट करा — योग्य माहिती भरल्यानंतर "सबमिट" पर्यायावर क्लिक करा. तुम्हाला अर्ज क्रमांक (Application Number) मिळेल.
डॉक्युमेंट्स अपलोड करा:
- पासपोर्ट साईझ फोटो (साईझ: ५ KB ते २० KB मध्ये)
- २० KB च्या वरील फोटो ग्राह्य धरला जात नाही
- नवरी आणि नवरा दोघांचे फोटो अपलोड करा.
पेमेंट करा:
- फी UPI, ATM, किंवा नेट बँकिंग वरून भरू शकता.
- ATM द्वारे पेमेंट करायचे असेल तर PIN टाकून पेमेंट करा.
प्रमाणपत्र डाउनलोड करा:
- पेमेंट केल्यानंतर २-५ दिवसांनी Aaple Sarkar पोर्टलवर भेट द्या.
- विवाह प्रमाणपत्र दिसेल → डाउनलोड करा आणि कलर प्रिंट काढा.

पद्धत २: IGR Maharashtra (eMarriage 2.0) पोर्टलवरून

ऑफिशियल वेबसाईट: https://adjudication.igrmaharashtra.gov.in/eMarriage2.0/

प्रक्रिया:

लॉगिन/नवीन एंट्री — नवीन Entry in Public Data Entry system मध्ये जिल्हा, marry office निवडून password created करा.
लॉगिन करा — created credentials वापरून login करा.
Groom/Husband data — Enter data + documents upload करा.
Bride/Wife data — Enter data + documents upload करा.
Photo Capture — Bride/Wife आणि Groom/Husband चे फोटो capture करा.
Thumb Impression — दोनों चे थंब इम्प्रेशन capture करा.
Aadhaar Verification — UID verification with Aadhaar system करा.
AgeProof + ResidenceProof — upload करा.
Preview + Submit — Notice/Application summary preview करा + submit करा.
Reference Number — Notice summary generated with reference number मिळेल.
Status Check — reference number वापरून status check करा.