Cyanide Mallika India's First Female Serial Killer : मंदिरात देवाच्या नावाने महिलांचा मृत्यू विणणारी सायनाइड मल्लिका सिरीयल किलर कशी बनली?

के. डी. केंपम्मा, ज्याला देशभर ‘सायनाइड मल्लिका’ म्हणून ओळखू लागला, ही भारतातील पहिली दोषी ठरलेली महिला सिरीयल किलर. 1999 ते 2007 दरम्यान तिने किमान सहा महिलांना सायनाइड देऊन ठार मारले, आणि अजूनही अनेक प्रकरणांवर संशय आहे. साध्या श्रद्धाळू रूपामागे लपलेली ही थरकाप उडवणारी कहाणी नेमकी कशी उलगडली, पोलिसांना तिचा सायनाइडचा गेम कसा समजला आणि न्यायालयाने तिला काय शिक्षा दिली – संपूर्ण तपशील या स्टोरीमध्ये वाचा.

Cyanide Mallika India's First Female Serial Killer : मंदिरात देवाच्या नावाने महिलांचा मृत्यू विणणारी सायनाइड मल्लिका सिरीयल किलर कशी बनली?
Cyanide Mallika India's First Female Serial Killer

गरिबी, राग आणि पैशाची भूक – सुरुवात इथून झाली

केंपम्माचा जन्म 1970 मध्ये कर्नाटकमधील गगनापुर या अतिशय गरीब कुटुंबात झाला; वडील मजुरी करून कुटुंब चालवत होते आणि दोन वेळच्या जेवणाचीही हमी नव्हती.
लहानपणापासून “मला तीन वेळ पोटभर जेवण, चांगले कपडे आणि पक्के घर का नाही?” हा संताप तिच्या मनात साचत गेला; श्रीमंत लोकांबद्दल मत्सर आणि स्वतःच्या परिस्थितीबद्दल राग तिच्या स्वभावाचा भाग झाला.
तरुण वयात तिचे लग्न एका टेलरशी झाले, जो प्रामाणिकपणे कुटुंब सांभाळत होता; तीन मुलं झाली, पण केंपम्मासाठी हा साधा संसार, सीमित कमाई आणि सततची तंगी कधीच पुरेशी नव्हती.

छोट्या चोरीपासून ‘चिट फंड’ घोटाळ्यापर्यंत

घर चालवण्यासाठी ती गेटेड सोसायट्यांमध्ये साफसफाईच्या कामाला जाऊ लागली आणि तिथे तिने प्रथम सोने चोरण्याची कल्पना केली – प्रत्येक घरातून एक छोटासा सोन्याचा दागिना गायब केला तर कोणाला कळणार नाही, असा तिचा हिशोब होता.
पहिल्यांदा चोरीचे सोने विकल्यावर मिळालेली रक्कम पाहून ती अवाक झाली; इथूनच पैशाची लालसा तिच्या निर्णयांवर पूर्णपणे हावी झाली.
या पैशावर तिने नवऱ्याला पटवून ‘चिट फंड’ व्यवसाय सुरू केला, लोकांनी नवऱ्यावरच्या विश्वासावर आपली सगळी बचत गुंतवली; पण 2001 मध्ये केंपम्माने हा संपूर्ण निधी उडवला आणि एका घरातून मोठ्या प्रमाणात दागिने चोरताना ती रंगेहाथ पकडली गेली.
सहा महिने तुरुंगवासानंतर ती बाहेर आली तेव्हा गावात चोरी आणि चिट फंड घोटाळ्याच्या बातम्या पसरल्या होत्या; बदनामीने त्रस्त होऊन नवऱ्याने तिला घराबाहेर काढले आणि याच टप्प्यावर तिच्या गुन्हेगारी कारकिर्दीचा खरा काळा अध्याय सुरू झाला.

सायनाइडची माहिती आणि ‘देवळातील विधी’चा सापळा

जेलमधून बाहेर आल्यानंतर तिने शहर बदलले आणि एका सोनाराच्या दुकानात कामाला लागली; इथे तिला सोन्यातील खरा नफा कळला आणि त्याचबरोबर प्रथमच सायनाइड या घातक रसायनाची ओळख झाली.
सोने शुद्ध करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या सायनाइडचा मोठा डोस माणसाला क्षणात मारू शकतो, हे तिला समजले आणि त्याचवेळी तिने देवळात येणाऱ्या निराधार, समस्यांनी ग्रासलेल्या महिलांकडे शिकार म्हणून पाहायला सुरुवात केली.
तिची युक्ती अत्यंत थंड डोक्याने आखलेली होती – मंदिरात नियमित येणाऱ्या, आजार, घरातील संकट, मूल न होणे अशा समस्यांनी त्रस्त महिलांची ती पहिल्यांदा ओळख करून घेई.
काही दिवस बोलून त्यांचा विश्वास संपादन केल्यावर ती स्वतःला ‘विशेष पूजा-पाठ’ करणारी स्त्री म्हणून मांडत असे आणि “१०० टक्के फल देणारा गुप्त विधी” करण्याची ऑफर देत असे.

‘वधूच्या साजात या, उपवास ठेवा’ – मृत्यूची तयारी

प्रत्येक पीडितेसमोर ती तीन अटी ठेवत असे –
  1. विधीच्या दिवशी लग्नाच्या दिवसासारखी वधूसारखी साजशृंगार करून यायचे, म्हणजे अंगावर सर्वात महाग दागिने असावेत.
  2. देवासाठी स्वतः हातचे जेवण व प्रसाद आणायचा.
  3. सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत कठोर उपवास करायचा, पाणीही नको; व्रत फक्त केंपम्माच्या हातून दिलेल्या पाण्यानेच सोडायचे.
रिकाम्या पोटी घेतलेले सायनाइड लगेच परिणाम करेल आणि “विधी”च्या नावाखाली ती एकांत जागी, मंदिरापासून थोडे दूर, या महिलांना सायनाइडमिश्रित पाणी देत असे.
काही मिनिटांत पीडिता कोसळत असे; तिच्या मृत्यूनंतर केंपम्मा सर्व दागिने काढून पळ काढत असे आणि त्यानंतर लगेच शहर, नाव, राहण्याची जागा सर्व काही बदलत असे, यामुळे पोलिसांकडे एका ठोस संशयिताचाही धागा नसायचा.

नोंद झालेल्या बळींच्या कहाण्या

  • ममता राजन (३० वर्षे): पहिल्या नोंदीप्रमाणे १९ ऑक्टोबर १९९९ रोजी होस्कोटे येथील मंदिरात पूजा करणारी, अनेक कौटुंबिक समस्यांनी त्रस्त असलेली ३० वर्षांची ममता राजन ही पहिली बळी ठरली; मंदिराच्या पायऱ्यांवर तिचा मृतदेह आढळला आणि गळ्यातील सोन्याचे मंगळसूत्र गायब होते.
  • एलिझाबेथ (५२ वर्षे): त्यानंतर ५२ वर्षांची एलिझाबेथ – जिची नात अचानक बेपत्ता झाली होती – ही आपल्या नातीसाठी देवाकडे याचना करताना केंपम्माच्या जाळ्यात सापडली; “मुलीला परत आणणारा खास विधी” म्हणून तिला वधूसारख्या साजात आणून, सायनाइडमिश्रित पाणी देऊन ठार मारण्यात आले.
  • यशोधरा (६० वर्षे): ६० वर्षांची यशोधरा – दीर्घकाळ अस्थमाने त्रस्त – हिला “आयुष्यभराचा आजार संपेल” या आशेवर त्याच पद्धतीने मारण्यात आले.
  • मुनी अम्मा: त्यानंतर गंभीर आजाराने थकलेली, भजन गाण्याची इच्छा मनात बाळगणारी साठीतली मुनी अम्मा याच ‘विधी’ची बळी ठरली.
  • नागवणी (३० वर्षे): सर्वाधिक हृदयद्रावक प्रकरणांपैकी एक म्हणजे ३० वर्षांची नागवणी; ती अनेक वर्ष मूल होण्यासाठी धडपडत होती आणि केंपम्माने तिला “विधीनंतर हमखास मुलगा होईल” असा खोटा दिलासा दिला, पण परिणाम मृत्यू आणि दागिन्यांची लूट एवढाच झाला.
एकूण सहा महिलांच्या हत्येसाठी केंपम्मा दोषी ठरवली गेली असली, तरी १५ ते २२ महिलांच्या संशयास्पद मृत्यूंशी तिचे नाव जोडले जाते, कारण त्याच काळात, त्याच पद्धतीचे मृतदेह विविध मंदिरांच्या परिसरात सापडत होते.

रेणुका आणि ‘चूक’ ज्यामुळे गुन्‍ह्यांचा गुंता उलगडला

केंपम्माची सर्वात मोठी चूक २२ वर्षांच्या रेणुका प्रकरणात झाली. रेणुकाचा नवरा दुबईत नोकरीला होता आणि ती बहुतेक वेळ बहिण मानीकडे राहत असे; योगायोगाने मानी आणि केंपम्मा एकमेकींना ओळखत होत्या आणि चांगल्या मैत्रिणीही झाल्या.
या मैत्रीमुळे केंपम्माला रेणुका नवविवाहित असल्याचे आणि तिला पहिल्या अपत्यासाठी “नक्की मुलगा हवा” असा ताण असल्याचे कळले; तिच्याशी विश्वासू मैत्रिणीसारखे वागून तिने तोच ‘विधी’ रेणुकासमोर मांडला.
७ डिसेंबर २००६ रोजी रेणुका अचानक बेपत्ता झाली, घरातून सगळे दागिनेही गायब होते; मानीचा थेट संशय केंपम्मावर गेला आणि तिने तक्रार नोंदवली.
२९ डिसेंबरला दुबईतून परत आलेल्या रेणुकाच्या नवऱ्यानेही एफआयआर दाखल केला; काही दिवसांनी रेणुकाचा मृतदेह सापडला आणि स्थानिक माध्यमांनी ही बातमी प्रसिद्ध केली.
या बातमीमुळे इतर काही कुटुंबांनीही पुढे येऊन “अशाच चेहऱ्याची, पण वेगवेगळ्या नावांची” एक महिला देवळाजवळ भेटून ‘विधी’चे आश्वासन देत असल्याचे पोलिसांना सांगितले.

सोनाराच्या दुकानातून मिळालेला धागा आणि अटक

रेणुका प्रकरणानंतर जवळपास दोन वर्षांनी, ३१ डिसेंबर २००८ रोजी ‘जयम्मा’ नावाची एक महिला सतत मोठ्या प्रमाणात दागिने विकत असल्याची माहिती पोलिसांना मिळाली.
एका ज्वेलरी शॉपच्या मालकाने तिच्याकडे असलेले काही दागिने वृत्तपत्रात छापलेल्या रेणुका प्रकरणातील फोटोशी जुळत असल्याचे ओळखले आणि पोलिसांना खबर दिली.
पोलिसांनी या महिलावर गुप्त नजर ठेवली; संशय वाढल्याचे लक्षात येताच ‘जयम्मा’ने शहर सोडण्यासाठी बसस्थानक गाठले, पण याच ठिकाणी पोलिसांनी तिला ताब्यात घेतले.
तपासात ‘जयम्मा’ हे नाव खोटे असल्याचे आणि ती प्रत्यक्षात के.डी. केंपम्मा असल्याचे स्पष्ट झाले; इथून पुढे ‘सायनाइड मल्लिका’चा भेसूर गुंता उलगडत गेला.

थरकाप उडवणारी कबुली आणि संशयित बळींची संख्या

पोलिसांनी चौकशी सुरू केली तेव्हा केंपम्माने कोणताही विलंब न करता “हो, या सगळ्या महिलांना मीच मारलं” अशी कबुली दिली; पोलिसांनाही तिच्या इतक्या सहज कबुलीत धक्का बसला.
“माझा कोणाशी वैयक्तिक सूड नव्हता, मला फक्त दागिने हवे होते, म्हणून मारले.”
सायनाइड वापराविषयी विचारले असता “जास्तीत जास्त दागिने एकावेळी मिळावेत आणि कोणीही माझ्याविरुद्ध साक्ष देऊ नये, म्हणून साक्षीदारच जिवंत ठेवले नाहीत” असे तिचे उत्तर होते.
“एकूण किती महिलांची हत्या केलीस?” या प्रश्नाला मात्र तिने खाली बघणे सोडून काही न बोलण्याचा पर्याय निवडला; याच शांततेमुळे आणि २ वर्षांच्या कालावधीत नोंदलेल्या अनेक संशयास्पद मृत्यूमुळे १५–२२ बळींचा आकडा तपासात चर्चिला जाऊ लागला.

न्यायालयीन प्रक्रिया, शिक्षा आणि सध्याची स्थिती

  • २०१०: कर्नाटकातील न्यायालयांनी तिच्यावर अनेक हत्यांचे गुन्हे सिद्ध करून दोषी ठरवले.
  • २०१२: या अतिशय धक्कादायक प्रकरणामुळे तिला फक्त कर्नाटकात नाही, तर संपूर्ण भारतात पहिल्या महिला आरोपी म्हणून मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली आणि ‘सायनाइड मल्लिका’ हे टोपणनाव आजवर कायम झाले.
  • २०१३–२०१४: मात्र या दरम्यान उच्च न्यायालयाने हा मृत्युदंड रद्द करून त्याऐवजी जन्मठेपेची शिक्षा कायम ठेवली; कारण बहुतांश प्रकरणांत प्रत्यक्ष साक्ष कमी आणि परिस्थितिजन्य पुरावे (circumstantial evidence) जास्त होते, असे न्यायालयाने नमूद केले.
सध्याची स्थिती: ताज्या माहितीनुसार, केंपम्मा आजही कारागृहातच आहे; तिच्या खटल्यांवर किंवा शिक्षा बदलण्याविषयी अलीकडे कोणतीही मोठी नवी कायदेशीर घडामोड समोर आलेली नाही.

समाजासाठी धडा – देवळातील अंधविश्वासाचे रूपांतर मृत्यूत

केंपम्माची कहाणी केवळ एका लोभी खुनीची नाही; ही गरिबी, असुरक्षितता आणि अंधविश्वास यांची धोकादायक सांगड कशी घातक ठरू शकते, याचे उदाहरण आहे.
देशात आजही हजारो कुटुंबे आजार, बाळ न होणे, आर्थिक संकट अशा कारणांनी देवळात धाव घेतात, “मंत्र-तंत्र” आणि गुप्त विधींचा आधार शोधतात – आणि हेच लोक अनेकदा अशा गुन्हेगारांच्या जाळ्यात अडकतात.

वाचकांनी लक्षात ठेवावेत अशी महत्त्वाची मुद्दे

कोणताही धार्मिक विधी, पूजा, जत्रा – इथे ओळखी नसलेल्या व्यक्तीने ‘मी खास गुप्त पूजा करते/करतो, १००% फल देतो’ अशी ऑफर दिली तर ताबडतोब सावध व्हा.
कुठल्याही परिस्थितीत, कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीच्या सांगण्यावरून दागिने घालून निर्जन ठिकाणी, मंदिराबाहेर किंवा गावाबाहेर जाऊ नका.
उपवास, “मीच पाणी देईन तेव्हाच व्रत सोडा” अशा अटी कोणी ठेवत असेल तर त्यामागे शंभर टक्के संशयास्पद हेतू असू शकतो.
घरातील वृद्ध, आजारी किंवा भावनिकदृष्ट्या कमकुवत सदस्य देवळात जात असतील तर त्यांच्याशी संवाद साधा, ते कोणाला भेटतात, काय सल्ले घेतात, हे जाणून घ्या.
देवावर विश्वास ठेवणे वेगळे; पण कोणत्याही “चमत्कारिक” उपायासाठी आपल्या जीवाचा, दागिन्यांचा किंवा मालमत्तेचा धोका कधीच पत्करू नका.
मंदिर, पूजा किंवा ‘उपचार’च्या नावाखाली संशयास्पद प्रकार दिसला, किंवा अशी व्यक्ती वारंवार लोकांना वेगळीच गुप्त पूजा सुचवत असेल, तर त्वरित पोलिसांना गुप्त माहिती द्या.